Je hoort vaak mensen zeggen dat je drogredenen aanvoert in een discussie. Maar wat is een drogreden dan precies? Dit heb je nooit echt goed uitgelegd gekregen. Op deze plek vind je alles wat je moet weten over dir begrip. Zo weet je altijd hoe je het moet gebruiken.

Het verkeerde argument

Drogredenen zijn foutieve argumenten. Het zijn punten die je aanbrengt die op het eerste gezicht heel logisch lijken. Toch blijken ze niet te kloppen. Het kan bijvoorbeeld zo zijn dat een drogreden niet goed in het argumentatieschema wordt gebruikt. Ook kan je een discussieregel overtreden. Wanneer je verder gaat op eerdere foute argumenten, dan is dat dus een drogredenering. Je trekt dan verkeerde conclusies. Een voorbeeld is: ‘mijn vader rookt 2 pakjes sigaretten per dag en voelt zich prima. Roken is dus niet schadelijk voor je gezondheid’. Op basis van wat je ziet ga je overhaast generaliseren. Jouw vader heeft nergens last van, maar dat betekent niet dat dit voor iedereen die rookt geldt. Dat maakt het een drogreden.

De soorten drogredenen

Er zijn meerdere soorten drogredenen te onderscheiden. Het is ook goed om de verschillende soorten eens uit te leggen. Er worden ook voorbeelden bij gegeven. Zo weet je precies wat elke vorm inhoudt.

Onjuiste oorzaak-gevolg relatie

De drogredenen die horen bij de onjuiste oorzaak-gevolg relatie, koppelen zaken aan elkaar die niet op elkaar volgen. ‘Sinds ik een nieuwe auto heb, staan alle stoplichten op groen’, is daar een voorbeeld van. Dat je veel vaker groen licht hebt, komt niet door de nieuwe auto. Er bestaat dus geen oorzaak-gevolg relatie tussen deze twee zaken.

Overhaaste generalisatie

Wanneer je gebruikmaakt van de overhaaste generalisatie, dan beargumenteer je dat één voorval voldoende is voor een algemene conclusie voor alle voorvallen. Je zag dit al in het voorbeeld over je vader die twee pakjes sigaretten rookt en geen gezondheidsproblemen heeft. De overhaaste generalisatie die hierbij hoort is dat omdat je vader niet ziek is geworden, niemand ziek zal worden van veel roken. Dit is echter niet waar, want veel mensen ondervinden wel allerlei gezondheidsproblemen. Dat maakt het dus een drogreden.

Verkeerde vergelijking

De drogredenen die gebaseerd zijn op een verkeerde vergelijking, richten zich op zaken die niet op de juiste wijze vergeleken worden met elkaar. ‘We hoeven niet naar gym, want ik fiets ook al naar school en krijg zo genoeg beweging’. De drogreden is dat gym en naar school fietsen met elkaar te vergelijken zijn. Dit klopt niet. Gym op school is net zo inspannend als fietsen, maar bij gym leer je veel meer. Je doet verschillende sporten, leert samenwerken en leert over spelregels van diverse sporten. Fietsen naar school is altijd hetzelfde. Er is dus geen vergelijking te maken tussen deze twee activiteiten. Dit maakt het argument een drogreden.

Cirkelredenering

Ook een cirkelredenering is één van de drogredenen. Het komt erop neer dat je een standpunt herhaalt, maar dan in een andere formulering. ‘Ik vind vis niet lekker want ik lust het niet’. Het gaat erom dat je vis niet lekker vindt en probeert dit te beargumenteren met het argument dat je het niet lust. Dit is echter tweemaal hetzelfde en daarom kan je het zien als een foutief argument bij je stelling.

Ontduiken van de bewijslast

Drogredenen die draaien om het ontduiken van bewijslast, gaan erom dat je ervan uitgaat dat de tegenstanders het tegendeel van je stelling zullen bewijzen. Je stelt dan dat je het niet hoeft te bewijzen, omdat het gewoon zo is. Dit is een foutief argument omdat je geen ondersteuning aan je stelling biedt.

Persoonlijke aanval

Bij een persoonlijke aanval richt je je niet op de stelling, maar op de tegenpartij. Je zegt dan bijvoorbeeld: ‘Wie niet van Zwarte Piet houdt, is eigenlijk geen echte Nederlander’. Je valt iemand dan aan op een mening en geeft geen argument voor de stelling. Dit maakt het één van de drogredenen.

Vertekenen van een standpunt

Er zijn ook drogredenen waarbij een standpunt op een vertekende manier wordt neergezet. De tegenpartij krijgt dan woorden in de mond gelegd die het tegendeel moeilijker te bewijzen maken. ‘Heb je geen zin om te voetballen? Jij wilt gewoon liever ongezond zijn?’ Dit is een voorbeeld hiervan, want dat iemand een keer geen zin heeft om te voetballen, betekent niet dat hij of zij altijd een ongezonde levensstijl wil aanhangen.

Bespelen van het publiek

Het publiek bespelen is een methode waarbij beweringen worden gedaan die niet gemakkelijk te bestrijden zijn. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: ‘je bent toch gek wanneer je in de regen gaat voetballen buiten?’ Er is dan niemand die zal stellen dat in de regen gaan voetballen een heel goed idee is. Zo bespeel je dus het publiek met je argumentatie.

Onjuist beroep op autoriteit

Er zijn ook drogredenen die worden gebruikt door een onjuist beroep op autoriteit te doen. In dat geval wordt bijvoorbeeld een bekend persoon aangehaald, terwijl die persoon niets van de zaak hoeft af te weten. Deze bekende persoon kan bijvoorbeeld belang bij de argumentatie hebben. De reclame van WC-eend waarbij WC-eend wordt aangeraden is een bekend voorbeeld. Een ander voorbeeld is het opvoeren van bekende Nederlanders in reclames voor allerlei producten en diensten. Dit zegt niet dat de producten en diensten goed of gezond zijn. Suggereren dat dit wel zo is omdat de BN’er ermee te maken heeft is dan de drogreden.

Overdrijven van voor- of nadelen

Heb je te maken met zulke drogredenen, dan zal je dat de voordelen of nadelen extra aantrekkelijk of extra negatief worden weergegeven. Een goed voorbeeld hiervan is dat je kamer opruimen zorgt dat je altijd je kleren kunt vinden en je dus iedere ochtend een kwartier langer op bed kan liggen. De drogreden die je hierin vindt is dat je altijd al je kleren bij de hand hebt als je je kamer opruimt. Ook kan je dan altijd een kwartier langer op bed liggen. Dit is natuurlijk allebei niet zomaar waar.

Vals dilemma

Gaat het om een vals dilemma, dan lijkt het alsof de keuze uit twee mogelijkheden bestaat. In werkelijkheid zijn er veel meer opties. ‘We gaan zondag naar Feyenoord, of we gaan nergens heen’. Het valse dilemma dat je hier vindt is dat je op zondag alleen de keuze hebt uit naar Feyenoord gaan en thuisblijven. Terwijl er nog veel meer dingen zijn die je kunt doen. Dit maakt het één van de drogredenen.

Onjuist beroep op een kenmerk of eigenschap

Drogredenen die ene onjuist beroep op een kenmerk of eigenschap doen, worden bepaalde eigenschappen sterk overdreven. Andere kenmerken en eigenschappen die relevant zijn worden echter niet aangehaald. Een voorbeeld van een onjuist beroep of een kenmerk is: ‘Dat meisje draagt weer dezelfde kleren, ze heeft zeker geen fantasie’. Deze drogreden koppelt het vaak dragen van dezelfde kleren aan geen fantasie hebben. Dit staat natuurlijk los van elkaar.

Wil je altijd antwoord op al je vragen?

Op de app stel je direct je vraag, waarna een bijlesdocent je verder helpt. Zo wordt leren aangenamer en zullen je schoolprestaties binnen afzienbare tijd verbeteren.

De conclusie

Drogredenen zijn foutieve argumenten. Het lijkt vaak op het eerste gezicht alsof de argumenten kloppen, maar in werkelijkheid is dit niet het geval. De drogredenen worden vaak gebruikt in discussies. Het is dus ook aantrekkelijk om te oefenen met het herkennen ervan. Zo weet je altijd of de argumentatie van de tegenpartij wel juist is.

Op zoek naar een ander onderwerp?