Prijselasticiteit is een belangrijk onderwerp bij het vak economie. Het staat voor de manier waarop de vraag naar producten de prijzen van die producten kan beïnvloeden. Bij het ene product gebeurt dat sterker dan bij het andere product. Waarom dat is en hoe dat in elkaar steekt, leer je in dit artikel.

Het verband tussen prijs en product

Als het gaat om prijselasticiteit, dan is er eigenlijk altijd een negatief verband. Een product wordt duurder en daardoor wordt de vraag kleiner. Hoeveel kleiner de vraag wordt, is echter heel verschillend per product. Wanneer je kijkt naar voedselproducten, dan zal een prijsstijging de vraag maar beperkt verminderen. Kijk je echter naar nieuwe auto’s, dan kan een prijsstijging de vraag sterk doen terugdringen. Mensen gaan dan op zoek naar alternatieven die voordeliger zijn zoals de fiets of het openbaar vervoer.

De omgekeerde weg

Je kunt de prijselasticiteit ook op de omgekeerde manier bekijken. Wanneer de prijs lager wordt, dan zal de vraag eigenlijk altijd toenemen. Ook hier geldt een verschil tussen de soorten producten. Wanneer dure auto’s goedkoper worden, zal de vraag sneller toenemen dan wanneer voedselproducten toenemen, omdat die toch al veel verkocht werden.

Werken met formules

Voor het vaststellen van de prijselasticiteit kan je gebruikmaken van een vaste formule. De elasticiteit = procentuele verandering vraag / procentuele verandering prijs. Dat betekent dus ook dat andere formules te vormen zijn. Zo is de procentuele verandering van de vraag = elasticiteit * procentuele verandering prijs. Ook is de procentuele verandering van de prijs = procentuele verandering vraag / elasticiteit.

Voorbeelden van berekeningen

Het is gemakkelijk mogelijk om de verschillende formules in te vullen. Stel dat een product 10 procent in vraag daalt wanneer de prijs met 5 procent stijgt. Dit betekent dat de elasticiteit = -10 / 5 = -2. Het verband is negatief, dus is de elasticiteit ook altijd negatief. Er komt dus eigenlijk altijd een antwoord met een minteken uit. In dit geval dus -2.

Een andere mogelijkheid is het berekenen van de veranderde vraag. In dat geval gebruik je de prijselasticiteit hiervoor. De procentuele verandering in de vraag = -2 *5 = -10. Je ziet dus dat de omgekeerde weg je ook inzichten geeft in wat veranderingen voor gevolg hebben.

De formule voor prijselasticiteit bij onbekende gegevens

Hoe zit het nu eigenlijk wanneer de prijselasticiteit wilt kennen maar je de procentuele veranderingen niet kent? Je hebt dan bijvoorbeeld alleen de vraagfunctie tot je beschikking. In dat geval moet je de formule een klein beetje aanpassen. E = p / oude vraag * verandering in vraag / verandering in prijs.

In een berekening kan je bijvoorbeeld e = 6 / 50 * verandering in prijs / verandering in vraag nemen. Stijgt de prijs met €1,- dan daalt de vraag met 5. Je krijgt dan dus e = 6/ 25 * -5 / 1 = – 4,76. Ook hier zie je dus weer het negatieve verband.

De verschillende soorten prijselasticiteit

Er zijn verschillende vormen van prijselasticiteit hebben allemaal betrekking op de mate waarin de verandering in de vraag door de prijsverandering wordt beïnvloed. Over het algemeen geldt dat grotere elasticiteit voor grotere veranderingen zorgt. Is er totaal geen elasticiteit? Dan heet dat volkomen inelastisch, of e = 0. De vraag reageert dan in het geheel niet op prijsveranderingen en blijft bij elke prijs precies hetzelfde. Dit geldt voor producten die iedereen altijd nodig heeft, denk aan water.

Is er sprake van een zeer kleine mate van elasticiteit? Dan wordt dit relatief inelastisch genoemd. Er is een prijselasticiteit die kleiner is dan -1. Dit zijn producten die belangrijk zijn, maar wel alternatieven voor bestaan indien nodig. Je zal als verkoper dus weinig verschil in vraag merken.

Tot slot heb je natuurlijk ook nog de producten waarvoor de prijselasticiteit groter is dan -1. Deze producten worden relatief elastisch genoemd. Wanneer de prijzen stijgen, dan zal de consument hier sterk op reageren door het product niet meer te kopen. Het is vooral voor luxeproducten zo dat de elasticiteit groot is. Het zijn de producten die je niet nodig hebt en die alleen interessant zijn op het moment dat je ze je kunt veroorloven. Ze behoren niet tot de basisbehoeften die je in het leven hebt.

Wil je altijd antwoord op al je vragen?

Op de app stel je direct je vraag, waarna een bijlesdocent je verder helpt. Zo wordt leren aangenamer en zullen je schoolprestaties binnen afzienbare tijd verbeteren.

Op zoek naar een ander onderwerp?