‘Ik weet niet wat een drogreden is, dus ik maak me nooit schuldig aan het gebruik ervan.’

Fout! Het feit dat iemand niet weet wat een drogreden is, wil niet zeggen dat diegene er nooit gebruik van maakt. Deze beredenering klopt dus niet.

Dit is een voorbeeld van een drogreden. Wil je weten wat het precies inhoudt en welke vormen er zijn? Lees dan gauw verder!

Wat is een drogreden?

Een drogreden is een argument dat vaak op het eerste gezicht wel plausibel lijkt, maar achteraf niet blijkt te kloppen. Drogredenen worden meestal veroorzaakt door het nemen van overhaaste beslissingen in het denkproces.

Hieronder worden de verschillende drogredenen uitgelegd.

De foutieve oorzaak-gevolgrelatie

Bij deze soort drogreden worden twee ongerelateerde gebeurtenissen onterecht aan elkaar gekoppeld. De volgende zin is hier een voorbeeld van:

‘Elize is met de bus gekomen, dus blijkbaar is haar fiets gestolen.’

Deze conclusie is te voorbarig. Misschien regende het wel en had Elize geen zin om door de regen te fietsen, of misschien had ze een platte band. Kortom, er zijn veel mogelijke redenen te bedenken waarom Elize voor de bus zou kiezen in plaats van voor haar fiets. Er bestaat geen directe oorzaak-gevolgrelatie tussen het reizen met de bus en fietsendiefstal.

De foutieve vergelijking

Deze drogredenen wordt gekenmerkt door een onterechte vergelijking van twee ongerelateerde kwesties.

‘Hoe kan ik nou weer een vitaminetekort hebben, ik sport toch altijd?’

Hoewel sporten natuurlijk wel gezond is, put je hier niet alle vitaminen die je lichaam nodig heeft uit. Deze beredenering is dus vals.

De overgeneralisatie

Een overgeneralisatie komt voor wanneer er een aanname wordt gedaan op basis van een tekort aan informatie. Een voorbeeld hiervan is de volgende zin: ‘Mensen zijn van nature onfatsoenlijk, mijn buurjongen vond laatst namelijk een portemonnee en heeft het geld voor zichzelf gehouden.’

Deze conclusie is te voorbarig. Alleen maar omdat de buurjongen de verloren portemonnee voor zichzelf heeft gehouden, wil dat niet zeggen dat iedereen dat zou doen.

De Cirkelredenering

Bij deze drogreden wordt het standpunt simpelweg herhaald, in plaats van dat er een ondersteunend argument wordt gegeven voor de mening van de persoon. Een voorbeeld hiervan is:

‘Ik houd niet van spinazie, omdat ik dat vies vind.’

Eigenlijk wordt hier dus dubbel genoemd dat deze persoon spinazie niet te pruimen vindt.
We kunnen hier niet uit opmaken waarom dit het geval is.

De persoonlijke aanval

Deze drogreden ben je misschien weleens tegengekomen tijdens een verhit argument met je vrienden. In plaats van dat er een argument wordt gegeven waarom iemand het niet eens is met jouw mening, word je persoonlijk aangevallen. Een voorbeeld hiervan is:

“Als je feestjes niet leuk vindt, ben je raar en stom.”

Het ontduiken van de bewijslast

Bij het ontduiken van de bewijslast wordt er een ongegronde opmerking gemaakt. De luisteraar wordt vervolgens opgelegd dat hij het tegendeel zelf maar moet bewijzen, bijvoorbeeld ‘Ik hoef mijn opmerking niet te onderbouwen, iedereen weet dat het zo is.’

De vertekening van het standpunt

Soms worden je woorden in de mond gelegd waarbij het tegendeel niet zo makkelijk te bewijzen is, bijvoorbeeld ‘O, ga je vanavond huiswerk maken? Dus jij zit de hele avond te gamen.’

Er wordt hier aangenomen dat de persoon in kwestie helemaal geen huiswerk gaat maken, maar in plaats daarvan gaat gamen. Dit hoeft natuurlijk helemaal niet het geval te zijn.

Bespelen van het publiek

Bij deze drogreden wordt als het ware een open deur ingetrapt door een standpunt in te nemen waar de meeste mensen het al mee eens zijn. Het is daarom moeilijk om ertegenin te gaan.

Voorbeeld: ‘Je bent toch gek als je rottend vlees eet?’

Het is nogal logisch dat je geen rottend vlees moet eten. Ook in het onwaarschijnlijke geval dat iemand wel rottend vlees zou eten, durft diegene dat nu natuurlijk niet meer te zeggen. De kans dat iemand hier tegenin zal gaan is dus te verwaarlozen.

Onjuist beroep op autoriteit

Je kent ze vast wel. Reclames voor medicijnen die gepromoot worden door een acteur in een doktersjas. Als het lijkt alsof een dokter het medicijn aanbeveelt, vertrouwen mensen sneller op de betrouwbaarheid van het medicijn. De acteur zelf heeft zelf niets met het medicijn te maken.

Overdrijven van voor- of nadelen

Deze drogreden kenmerkt zich door het overdrijven van voor- of nadelen van een bepaalde kwestie, bijvoorbeeld: ‘Als je niet naar de tandarts gaat, vallen binnenkort al je tanden eruit en krijg je uiteindelijk een longontsteking.’

Dit is natuurlijk helemaal niet waar. Als je niet naar de tandarts gaat wil het namelijk helemaal niet zeggen dat je ook je tanden niet goed verzorgt. Hoewel ontstoken tandvlees wel een broeinest is voor bacteriën die voor een verhoogd risico op een longontsteking kunnen zorgen, is het ook niet eens met zekerheid te zeggen dat dit ook gebeurt als je tandvlees wel ontstoken is.

Vals dilemma

Als er maar twee opties worden gegeven terwijl er veel meer opties bestaan, is er sprake van een vals dilemma. Een voorbeeld hiervan is: ‘Nou, als jij geen sperziebonen lust, dan eten we maar helemaal niet vanavond!’ Deze zin klopt niet. Er bestaat natuurlijk ook ander voedsel dan alleen maar sperziebonen.

Onjuist beroep op een kenmerk of eigenschap

Bij deze vorm van een drogreden wordt er een kenmerk of eigenschap uitvergroot, terwijl andere relevante informatie buiten beschouwing wordt gelaten. Een voorbeeld hiervan is: ‘Mijn buurmeisje draagt alleen maar zwarte kleding, dus ze zal wel depressief zijn.’

Er kunnen natuurlijk allerlei redenen zijn dat iemand zwarte kleding draagt. Dit hoeft niet te betekenen dat de persoon in kwestie depressief is.

Wil je altijd antwoord op al je vragen?

Op de app stel je direct je vraag, waarna een bijlesdocent je verder helpt. Zo wordt leren aangenamer en zullen je schoolprestaties binnen afzienbare tijd verbeteren.

Samenvatting

Nu je de verschillende soorten drogredenen kent, verlies je nooit meer een argument. Oké, misschien ben ik nu schuldig aan het gebruiken van een drogreden.

Een drogreden is dus een incorrect argument die vaak in eerste instantie wel plausibel klinkt. Dit is echter niet zo. Vaak is er sprake van een overhaast denkproces waarbij verschillende stappen worden overgeslagen, met als resultaat een voorbarige conclusie. Er bestaan veel verschillende drogredenen.

Oefenen met drogredenen herkennen

Geef aan van welke drogredenen er in de volgende zinnen gebruik wordt gemaakt.

1. Aangezien George Clooney in de reclame van Nespresso voorkomt, zal Nespresso wel één van de beste koffie’s zijn die er bestaan.
2. Ik vond dat boek erg saai, omdat het niet interessant was.
3. Mijn beste vriend reed vorige week toch ook naar huis toen hij dronken was? Dus rijden met alcohol op is helemaal niet gevaarlijk.

Op zoek naar een ander onderwerp?